Krajowy Fundusz Drogowy został utworzony w Banku Gospodarstwa Krajowego na mocy ustawy z dnia 27 października 1994 roku o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. 2004 Nr 256, poz. 2571 z późn. zm.). Fundusz rozpoczął funkcjonowanie z dniem 1 stycznia 2004 r.
Fundusz stanowi wsparcie dla realizacji rządowego Programu Budowy Dróg i Autostrad w Polsce poprzez gromadzenie środków finansowych na przygotowanie, budowę, przebudowę, remonty, utrzymanie i ochronę autostrad, dróg ekspresowych, a także innych dróg krajowych.
KFD jest jednym ze źródeł finansowania dróg w Polsce, obok środków budżetowych i środków z funduszy unijnych (Fundusz Spójności i fundusze strukturalne).
| Podstawowe źródła zasilania Funduszu |
- Stałe wpływy z opłaty paliwowej od paliw silnikowych i gazu do napędu pojazdów, przy czym 80 % wpływów zasila KFD, a 20 % wpływów zasila Fundusz Kolejowy.
- Środki przekazywane przez Generalna Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad z tytułu płatności dokonywanych przez operatorów autostrad płatnych oraz opłat za dokumentacje przetargowe.
- Oprocentowanie środków Funduszu na rachunku w BGK i na lokatach bankowych.
- Inne wpływy z opłat drogowych - opłaty i kary pobierane na podstawie ustawy o transporcie drogowym i ustawy o drogach publicznych.
| Dodatkowe źródła zasilania Funduszu |
- BGK może zaciągać zobowiązania na rzecz zasilenia Funduszu w formie kredytów i pożyczek oraz poprzez emisję obligacji,
- Wpływy z opłat za przejazdy autostradami w przypadku gdy pobór opłat jest prowadzony przez GDDKiA,
- Środki ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, darowizny i zapisy oraz inne wpływy.
| Zasady wydatkowania środków |
Fundusz wydatkuje środki w oparciu o roczne plany finansowe opracowywane na podstawie Rządowego Programu Budowy Dróg i Autostrad w Polsce (program rzeczowo-finansowy dla inwestycji drogowych realizowanych z wykorzystaniem środków KFD opublikowany w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 stycznia 2005, Dz.U. Nr 8 poz. 57 z późn. zm),
Ze środków Funduszu finansowane są nie tylko wydatki inwestycyjne, ale także wydatki związane z przygotowaniem inwestycji.
Krajowy Fundusz Drogowy jest narzędziem, które może zapewnić prefinansowanie tych projektów.
Fundusz jako istotne źródło finansowania dróg, powinien przede wszystkim finansować inwestycje realizowane z wykorzystaniem funduszy pomocowych UE.
Wsparcie finansowe z Unii Europejskiej dla realizowanych programów i przedsięwzięć infrastrukturalnych wzmaga zapotrzebowanie na środki krajowe, co wynika z konieczności współfinansowania konkretnych projektów, ale także z obowiązku prefinansowania przyznanych kwot z funduszy unijnych,
Środki Funduszu mogą być także przeznaczone na płatności na rzecz spółek z tytułu realizacji przez nie obowiązków wynikających z umowy o budowę i/lub eksploatację autostrady, obejmujące w szczególności:
- zwrot kosztów ponoszonych z tytułu zachowania nieprzerwanej dostępności autostrady, jej utrzymania i przejezdności,
- zmienne kwoty uzależnione od spełnienia przez spółkę wymogów określonych w umowie o budowę i eksploatacją albo wyłącznie eksploatacje autostrady,
- dopłaty udzielane spółkom na pokrycie całości lub części niedoborów bieżących przychodów z tytułu eksploatacji autostrady, w celu zapewnienia płynności wydatków związanych z bieżącą obsługą i spłatą kredytów lub pożyczek bądź obligacji wyemitowanych w związku z budową autostrady.
Począwszy od ostatniego kwartału 2005 roku nowelizacja przepisów o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym nałożyła na KFD obowiązek wypłacania w trybie miesięcznym rekompensat dla operatorów autostrad płatnych za odstąpienie od poboru opłat za przejazdy pojazdów ciężarowych. Przedmiotowe wypłaty mają być finansowane z przychodów ze sprzedaży kart opłat za przejazd (winiet), pobieranych przez GDDKiA na podstawie przepisów o transporcie drogowym.
W 2005 roku na rachunek Funduszu wpłynęło 3 475,6 mln PLN, w tym wpłaty z tytułu opłaty paliwowej wyniosły 1 255, 4 mln PLN, wpłaty z tytułu opłat drogowych i kar wyniosły 461,7 mln PLN, a wpływy z tytułu kredytów, pożyczek i emisji obligacji wyniosły 1 709,3 PLN
Zgodnie z planem finansowym, szacuje się iż w 2006 roku na rachunek Funduszu wpłynie 6 304 mln PLN, w tym wpłaty z tytułu opłaty paliwowej wyniosą 1 030,6 mln PLN, wpłaty z tytułu opłat drogowych i kar wyniosą 439,2 mln PLN, wpływy z tytułu kredytów, pożyczek i emisji obligacji wyniosą. 3 261,4 mln PLN, a wpływy z funduszy UE wyniosą 1 349,6 mln PLN (jako refundacja wcześniej poniesionych wydatków na ten cel).
W 2005 roku nastąpiło przejęcie przez BGK dwóch kredytów zaciągniętych przez Rząd w Europejskim Banku Inwestycyjnym na budowę autostrady A-2 w kwocie 175 mln EUR i na realizacje obwodnic ekspresowych w kwocie 380 mln EUR.
- Zgodnie z Rządowym Programem Budowy Dróg i Autostrad w Polsce na lata 2005 - 2006, Fundusz powinien przeznaczyć na realizację inwestycji w 2005 roku kwotę 4 962,5 mln PLN, a w roku 2006 kwotę 5 855,4 mln PLN.
- Wysokość środków wydatkowanych na zlecenie GDDKiA na zadania inwestycyjne i prace przygotowawcze w 2005 roku wyniosła 2 644,8 mln PLN
|
